تأثیر افزایش قیمت بنزین بر آینده بازار خودرو

به گزارش وبلاگ وردپرس پارسی، خبرنگاران؛ با توجه به عدم افزایش قیمت سوخت گازی خودروها، تفاوت قیمت بنزین با CNG به حدود 850 تومان در بخش سهمیه ای و به دو هزار و 350 تومان در بخش آزاد رسیده است.

تأثیر افزایش قیمت بنزین بر آینده بازار خودرو

به گزارش وبلاگ وردپرس پارسی؛ این اختلاف فاحش قیمت به خصوص بین بنزین آزاد و گاز، به خودی خود انگیزه شهفرایندان ایرانی را برای استفاده بیشتر از CNG افزایش می دهد، اما آیا زیرساخت های لازم و کافی برای این سناریو فراهم است؟

پیش از پاسخ به این پرسش، ابتدا نگاهی می اندازیم به تجربه قبلی سهمیه بندی و افزایش قیمت سوخت در اواسط دهه 80، دورانی که فراوری و بازار دوگانه سوزها به شدت رونق گرفت، هرچند این ماجرا خالی از حواشی نیز نبود. تابستان 86 بود که علاوه بر سهمیه بندی بنزین، نرخ این سوخت نیز افزایش یافت و دولت همزمان سیاست توسعه خودروهای دوگانه سوز را به خودروسازان تحمیل کرد. در آن دوران، وزارت صنایع اصرار داشت همه خودروهای داخلی به صورت دوگانه سوز به فراوری برسند، حتی مونتاژی ها.

شرایط به شکلی پیش رفت که حدود 80 درصد خودروهای داخلی به صورت دوگانه سوز فراوری شدند و طبعا مشتریان بهت زده از سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین نیز برای آنکه باک خودروهای شان خالی نماند، از CNG استقبال کردند. این در حالی بود که زیرساخت های لازم برای پاسخ به احتیاج گازی شهفرایندان فراهم نشده و جدا از آن، خودروهای دوگانه سوز نیز از لحاظ فنی دردسرهایی را پدید آوردند. مشکل اصلی در آن مقطع، کمبود صندلی های سوخت گیری CNG و پراکندگی ضعیف آنها بود، به نحوی که شهفرایندان مجبور بودند برای گاز زدن مدتی طولانی را در صف بایستند.

چالش بزرگ بعدی، مسائل فنی خودروهای دوگانه سوز بود، چه آنکه مثلا در سربالایی ها کم می آوردند و گاها خاموش می کردند و همچنین قطعات آنها به دلیل استفاده از گاز، دچار استهلاک زودرس می شد. اوایل و تا وقتی شهفرایندان با سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین کنار نیامده بودند، استفاده از گاز رونق داشت و فراوری دوگانه سوزها نیز در اوج بود، اما رفته رفته داستان تغییر کرد.

صف های طویل صندلی های CNG در کنار مسائل فنی حوصله سر بر و پر دردسر دوگانه سوزها، به تدریج اقبال آنها را نزد شهفرایندان کاهش داد و خیلی ها ترجیح دادند از همان بنزین گران شده استفاده نمایند. افول دوگانه سوزها نزد شهفرایندان، اثر خود را بر فراوری نیز گذاشته و خودروسازان هم رفته رفته از تیراژ آنها کاستند. کار به جایی رسید که سهم دوگانه سوزها در سبد فراوری خودروسازان به شدت افت کرد و این محصولات طی چند سال گذشته کاملا به حاشیه رفته اند.

دو راهی گاز و بنزین

از دوران فراز و فرود دوگانه سوزها سال ها می گذرد و حالا با توجه به سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین، شهفرایندان ایران دوباره بر سر دو راهی گاز و بنزین قرار گرفته اند. اگرچه با ملاک قرار دادن قیمت گاز و بنزین، عقل سلیم حکم می نماید شهفرایندان باز هم به سمت CNG چرخش نمایند، اما هنوز هم تردیدهایی در خصوص زیرساخت های کمی و کیفی استفاده از این سوخت وجود دارد. مساله اول، عدم توسعه مناسب صندلی های سوخت در سراسر کشور است.

هرچند در اواسط دهه 80 و پس از سهمیه بندی بنزین، احداث صندلی های CNG رونقی نسبی گرفت، اما اولا توسعه آنها به لحاظ کمی و همچنین پراکندگی، مناسب نبود و ثانیا با توجه به از سکه افتادن سوخت گاز، فرایند توسعه کند شد. بنابراین بعید به نظر می رسد در حال حاضر صندلی های سوخت CNG از تعداد و پراکندگی لازم در سطح کشور و حتی کلان شهرها از جمله پایتخت، برخوردار باشند. این موضوع قطعا بر فرایند استفاده از CNG اثرگذار خواهد بود و ممکن است شهفرایندان پس از عبور اولیه از شوک بنزینی، تمایل شان به گاز زدن کاهش یابد.

چالش بعدی نیز مانند اواسط دهه 80، به مسائل فنی دوگانه سوزها مربوط می شود که اگرچه نسبت به گذشته کمتر شده، اما سرانجام نیافته است. در حال حاضر بخشی از خودروهای دوگانه سوز به صورت پایه گاز سوز فراوری می شوند که هرچند مسائل فنی کمتری نسبت به غیر پایه گازسوزها دارند، اما به هر حال خالی از مشکل نیز نیستند.

از طرفی، در حال حاضر بسیاری از خودروهای گازسوز کشور به صورت کارگاهی دوگانه سوز شده اند و بنابراین از لحاظ فنی خالی از ایراد و مشکل نیستند. طبعا اگر قرار باشد در مقطع فعلی استفاده از گاز در این خودروها افزایش یابد، مسائل فنی شان بیش از گذشته محسوس خواهد بود و این موضوع برای مالکان آنها دردسرآفرین است.نکته دیگر اینجاست که خودروسازان سال هاست از گاز فاصله گرفته و سهم گازسوزها را در سبد محصولات شان به شدت پایین آورده اند و قطعا زمان می برد تا بخواهند خود را با شرایط جدید احتمالی (رونق دریافت استفاده از دوگانه سوزها) وفق بدهند.

به اعتقاد کارشناسان، ممکن است با توجه به سهمیه بندی و رشد قیمت بنزین، میل به خرید خودروهای تک سوز (بنزینی) کاهش یافته و شهفرایندان مدل های دوگانه سوز را مطالبه نمایند و بنابراین خودروسازان چاره ای ندارند جز اینکه سهم این محصولات را دوباره افزایش دهند. باید منتظر ماند و دید آیا خودروسازان از آمادگی لازم برای افزایش تیراژ دوگانه سوزها برخوردار و در بحث تامین قطعات با مشکل روبرو نیستند، یا اینکه چالش جدیدی به چالش های شان اضافه خواهد شد.

در کنار اینها اما بحث ایمنی دوگانه سوزها نیز از اهمیت فراوانی برخوردار است. سال هاست بابت بازرسی ادواری مخازن CNG خودروها هشدار داده می شود، هشداری که چندان از سوی مسوولان و شهفرایندان جدی گرفته نشده است. این جدی ندریافت، ریشه در مسائل مختلفی داشته، از جمله اینکه به هر حال طی چند سال گذشته حجم استفاده از سوخت گاز در خودروها افت نموده و طبعا اهمیت ایمنی مخازن CNG نیز کاهش پیدا نموده است. این در حالی است که بازرسی ادواری مخازن CNG از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و بی توجهی به آن می تواند حوادث ناگواری را رقم بزند.

نکته دیگر اما به احتمال فعال شدن دوباره کارگاه های زیرزمینی برای گازسوز کردن خودروها برمی شود که از لحاظ ایمنی، خطرات زیادی را به دنبال دارد. تعیین نیست در این کارگاه ها تا چه حد استانداردهای لازم و کافی رعایت می شود، بنابراین احتمال رخ دادن حوادثی مانند انفجار ناگهانی خودروهایی که در کارگاه های موردنظر گازسوز می شوند، وجود دارد. چنین کارگاه هایی در اواسط دهه 80 نیز فعال بودند و آن موقع هم نگرانی های زیادی در خصوص ایمنی خودروهای گازسوز شده وجود داشت.

آخرین وضع فراوری دوگانه سوزها

اما سری هم به آخرین آمار فراوری دو گانه سوزها در خودروسازی کشور بزنیم تا تعیین شود آنها چه سهمی در سبد محصولات خودروسازان دارند. طبق آخرین آمار که به هفت ماه امسال مربوط می شود، دوگانه سوزها سهم بسیار اندکی از فراوری را به خود اختصاص داده اند و حتی بعضی خودروها که پیش تر مدل دوگانه سوز نیز داشتند، تنها به صورت بنزینی فراوری می شوند. بنابر آمار موجود، طی هفت ماه امسال تنها هشت هزار و 715 دستگاه خودروی دوگانه سوز در کشور به فراوری رسیده که در مقایسه با 31 هزار و 902 دستگاه مدت مشابه سال گذشته، 73 درصد افت را نشان می دهد.

تمام دوگانه سوزهای فراوریی به ایران خودرو تعلق دارند و سایپایی ها حتی یک دستگاه از این محصولات را نیز طی امسال و تا سرانجام مهر به فراوری نرسانده اند. سایپا که پیش تر فراوری پراید دوگانه سوز را سرانجام داده بود، طی امسال فراوری تیبای دوگانه را هم متوقف نموده تا هیچ محصول دوگانه ای را در سبد فراوریاتش نداشته باشد.از آن سو اما ایران خودرو فراوری پژو 405، پارس و سمند دوگانه سوز را در هفت ماه امسال همچنان ادامه داده، هرچند در همه آنها با افت قابل توجهی نسبت به گذشته روبرو شده است. بر این اساس، ایران خودرو تا سرانجام مهر چهار هزار و 944 دستگاه پژو 405 به فراوری رسانده که نسبت به هفت ماه سال گذشته 48 درصد افت را نشان می دهد.

فراوری سمند دوگانه سوز این شرکت نیز در هفت ماه امسال تنها هزار و 490 دستگاه بوده که نسبت به بازه زمانی مشابه سال گذشته، افت بیش از 88 درصدی را نشان می دهد. همچنین آمار فراوری پژو پارس دوگانه سوز نیز تا سرانجام مهر امسال از دو هزار و 281 دستگاه تجاوز ننموده است. با این حساب، فراوری این محصول نسبت به هفت ماه سال گذشته با افت بیش از 59 درصدی روبرو شده است.

منبع: اقتصادنیوز

به "تأثیر افزایش قیمت بنزین بر آینده بازار خودرو" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "تأثیر افزایش قیمت بنزین بر آینده بازار خودرو"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید